Chia di sản của người không biết chữ ?

Thưa Luật sư, mẹ tôi có hai anh em (bố tôi mất đã lâi khi anh em tôi còn nhỏ). Bà qua đời năm 2010 và không để lại giấy tờ di chúc gì. Về sau này khi tôi nói chuyện với em tôi việc tài sản của cha mẹ để lại thì bất ngờ em tôi đưa ra một văn bản nội dung mẹ tôi cho tặng toàn bộ di sản ruộng, đất, nhà cho em trai tôi, lập vào năm 2009 có xác nhận chứng thực của UBND xã và điểm chỉ của mẹ tôi (mẹ tôi ko biết chữ, văn bản này do em tôi lập) nhưng không có người làm chứng.

Hiện số tài sản trên giấy tờ vẫn đứng tên mẹ tôi. Em trai tôi cho rằng văn bản này không phải di chúc mà là văn bản trao tặng nên em tôi có quyền sở hữu toàn bộ số tài sản của mẹ tôi để lại từ năm 2009. Vậy xin luật sư giải đáp giúp tôi, tôi có quyền được hưởng phần di sản của mẹ để lại không?

Xin chân thành cảm ơn Luật sư.

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật Dân sự của Hỏi đáp Pháp lý.

>>Luật sư tư vấn pháp luật dân sự qua tổng đài 24/7:Luật sư tư vấn

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Hỏi đáp Pháp lý, trường hợp của bạn chúng tôi tư vấn như sau:

Xem thêm:  Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra được quy trách nhiệm như thế nào?

1. Cơ sơ pháp lý:

Bộ luật Dân sự năm 2005

Luật Đất đai năm 2013

Luật Công chứng năm 2014

Nghị định 23/2015/NĐ-CP về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch;

2. Nội dung phân tích:

Thứ nhất, xét tính hợp pháp văn bản cho tặng mà mẹ bạn để lại.

Điều 689 BLDS 2005 quy định việc chuyển quyền sử dụng đất được thực hiện thông qua hợp đồng, và phải được lập thành văn bản, có công chứng, chứng thực.

Luật Đất đai năm 2013 Điều 167 khoản 3 điểm a quy định: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực

Điều 10 của Nghị định 23/2015/NĐ-CP quy định về địa điểm chứng thực như sau:

1. Việc chứng thực được thực hiện tại trụ sở cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chứng thực, trừ trường hợp chứng thực di chúc, chứng thực hợp đồng, giao dịch, chứng thực chữ ký mà người yêu cầu chứng thực thuộc diện già yếu, không thể đi lại được, đang bị tạm giữ, tạm giam, thi hành án phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác.

2. Khi thực hiện chứng thực phải ghi rõ địa điểm chứng thực; trường hợp chứng thực ngoài trụ sở phải ghi rõ thời gian (giờ, phút) chứng thực.

Điều 48 khoản 2 luật Công chứng 2014 quy định:

Việc điểm chỉ được thay thế việc ký trong trường hợp người yêu cầu công chứng, người làm chứng, người phiên dịch không ký được do khuyết tật hoặc không biết ký. Khi điểm chỉ, người yêu cầu công chứng, người làm chứng, người phiên dịch sử dụng ngón trỏ phải; nếu không điểm chỉ được bằng ngón trỏ phải thì điểm chỉ bằng ngón trỏ trái; trường hợp không thể điểm chỉ bằng hai ngón trỏ đó thì điểm chỉ bằng ngón khác và phải ghi rõ việc điểm chỉ đó bằng ngón nào, của bàn tay nào.

Như vậy, văn bản tặng cho quyền sử dụng đất và nhà ở của mẹ bạn được lập từ năm 2009, trước thời điểm mẹ bạn mất, được UBND xã chứng thực, nếu phù hợp về mặt địa điểm, thời gian, và đã được điểm chỉ bởi mẹ bạn thì văn bản này có hiệu lực. Tuy mẹ bạn không biết chữ, nhưng trong quá trình lập văn bản và yêu cầu UBND xã chứng thực, người chứng thực có thể đọc cho mẹ bạn nghe và mẹ bạn đồng ý điểm chỉ vào văn bản đó mà không cần ký tên. Văn bản đó có hiệu lực thì đương nhiên số tài sản được nhắc đến trong văn bản thuộc về người được chuyển nhượng.

Xem thêm:  Nghĩa vụ của chủ sở hữu cây cối đối với bất động sản liền kề

Thứ hai, về vấn đề bạn có được chia di sản thừa kế hay không. Như bạn đã cung cấp, toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản mà mẹ bạn để lại hiện vẫn đứng tên mẹ bạn. Bạn có thể yêu cầu xác minh văn bản cho tặng mà em trai bạn đưa ra có được chứng thực đúng thẩm quyền, thời gian, địa điểm và lời chứng hay không, dấu điểm chỉ trên văn bản đó có đúng của mẹ bạn không (có thể nhờ cơ quan công an xác minh qua chứng minh thư). Nếu phát hiện sai phạm thì đương nhiên văn bản này vô hiệu, di sản để lại sẽ được chia theo pháp luật và bạn hoàn toàn có quyền hưởng di sản thừa kế.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Xem thêm:  Quy định của pháp luật về trường hợp xử lý đối với trường hợp làm mất con dấu

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7: Luật sư tư vấn hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Hỏi đáp Pháp lý.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Bộ phận tư vấn luật Dân sự – Hỏi đáp Pháp lý

Luật sư Trung Dũng